İçeriğe geç

En Çok Kullanacağınız Linux Komutları

Öncelikle selamlar herkese 🙂 Herkes bir iş tecrübesi yaşamamış olabilir bu konuda ya da bir bilgi birikimi. Fakat web ile uğraşan herkesin çoğunlukla bir bulut sunucu, vds, vps gibi istekleri ya da hayalleri vardır diyelim. Bazıları bu hayallerini gerçekleştirdiğinde eh bunu hallettik ama nasıl kullanacağız yahu? Diye sorarak başlıyorlar bu serüvene.

Linux komutları temelinde kısaltmalar ile oluşturulmuş İngilizce temelli komutlardır. Bu komutlar genellikle kısaltma olurlar ve 2 ya da 3 harf ile tümleşirler. Öncelikle bu serüvene atılmış kişiler ya da kurumlar için baside indirgenmiş çoğunlukla kullanabileceğiniz komutları aktaracağım. Bu komutlar önümüzdeki kullanım yapacağınız süre veyahut süreler boyunca en yakın arkadaşınız olacak, bilginize.

Yararlı Linux Komutları

ls komutu : List kelimesinden gelerek bulunduğunuz klasör, dizin ya da ana dizin üzerinde içeriği listelemeye yarar. Örneğin : ls /home komutu ile home dizini içeriğini listeleyebilirsiniz. Döküm bu şekilde olacaktır ;

ls komutu
ls komutu

last komutu : Son giriş ya da son yapılan işlemleri listelemek için kullanılır. Sunucunuza terminal ya da SSH aracılığı ile bağlantı sergilediğinizde last komutu, yazdığınız son işlemlerin kim tarafından ve hangi ip adresi ile yapıldığı karşınıza liste döküm halinde gelecektir. Ls komutunun sistemsel Log ile listelemesi gibi de düşünülebilir. Örneğin sunucunuza giriş yaptınız ve last komutunu yazdınız. Karşınıza gelecek sonuç bu şekilde olacaktır ;

last komutu
last komutu

cd komutu : Dizin ya da bölüme gitmek için kullanılan Change Directory kısaltması olan komuttur. Kullanımı oldukça basittir. Geçişler için kullanılır. Fazla uzatmayacağım bu komut sizin en çok kullanacağınız komut 🙂 Kullanımları ;

cd ~ : ~ simgesi user yani kullanıcıyı temsil eder. Sizler de kullanıcınızın bulunduğu dizine direkt olarak gitmek isterseniz bu komutu kullanabilirsiniz.

<code>[root@bitcoindurumu /]# cd ~
[root@bitcoindurumu ~]#
</code>

cd /home (ya da cd /dizin) : Bu kullanım seçtiğiniz dizin ya da klasöre direkt olarak gitmenizi sağlar.

<code>[root@bitcoindurumu ~]# cd /home
[root@bitcoindurumu home]#</code>

cd .. : Bu komut ise bir üst dizin, klasöre gitmenizi sağlar.

<code>[root@bitcoindurumu home]# cd ..
[root@bitcoindurumu /]#</code>

mv komutu : Move’dan türemiş ve kısaltılmış olan taşıma komutudur. Bir dosya, dizin ya da klasörü başka bir noktaya taşımak için kullanımı yapılabilir. Aktif olarak kullanabileceğiniz ilk etap ise mevcut bazı config dosyalarınızı update yapacak iseniz yedekleme amacı olacaktır. Örnek kullanımı ise ;

<code>[root@bitcoindurumu home]# ls
centos fbt.txt ftp
[root@bitcoindurumu home]# mv fbt.txt /home/fbt.txt.back
[root@bitcoindurumu home]# ls
centos fbt.txt.back ftp
[root@bitcoindurumu home]#
</code>

Yukarıda yaptığım işlemde fbt.txt dosyasını home dizini içerisine yine aynı şekilde adını ve uzantısını değiştirerek move etmek oldu. Direkt olarak backup için mv komutu kullanmak yanlış nedeni ise öncelikle dosyanızı bir kopyalayın, sonrasında yedeğini alın. Aldığınız kopyanız yedek için olacaktır.

cp komutu : Copy’nin kısaltılarak komut haline gelme durumudur. Bu komut kopyalama işlemleri için kullanılır. Yukarıda bahsettiğim gibi kullanım alanı dosyaları bir yerden bir yere kopyalama amacına uygundur. Örnek kullanımı ;

<code>

centos fatih-deneme fbt.txt.back ftp
[root@bitcoindurumu home]# cp fbt.txt.back /home/fatih-deneme/fbt.txt.back
[root@bitcoindurumu home]# cd fatih-deneme/
[root@bitcoindurumu fatih-deneme]# ls
fbt.txt.back
[root@bitcoindurumu fatih-deneme]# cd ..
[root@bitcoindurumu home]# ls
centos fatih-deneme fbt.txt.back ftp
[root@bitcoindurumu home]#</code>

Gördüğünüz gibi /home dizinindeki fbt.txt.back dosyasını yine aynı home dizini içerisindeki fatih-deneme klasörü içine kopyalayarak dosyamın yedeklemesini sağlamış oldum.

mkdir komutu : Make Directory kısaltılarak mkdir olarak türemiştir. Kullanım amacı dizin ya da klasör oluşturmak içindir. Kullanımı ise oldukça diğer komutlar gibi basit. Örnek kullanım ;

<code>[root@bitcoindurumu home]# mkdir fatihbattal
[root@bitcoindurumu home]# ls
centos fatihbattal fatih-deneme fbt.txt.back ftp</code>

Gördüğünüz gibi hali hazırda home dizini içerisine fatihbattal adında bir klasör oluşturdum ve bunu mkdir komutu ile gerçekleştirdim.

rmdir komutu : Remove Directory kısaltılarak rmdir haline ulaşmıştır. Bu komut Directory yani dizin, klasör silmeleri için kullanılan komuttur. Örnek kullanımı;

<code>centos fatihbattal fatih-deneme fbt.txt.back ftp
[root@bitcoindurumu home]# rmdir fatihbattal
[root@bitcoindurumu home]# ls
centos fatih-deneme fbt.txt.back ftp</code>

Görüldüğü gibi rmdir komutu ile önceden oluşturmuş olduğum fatihbattal dizin/klasörünü silme işlemi gerçekleştirdim.

touch komutu : Bu komut ile dosyalar oluşturabilirsiniz. Oluşturduğunuz dosyalar editör ile düzenlenebilir şekilde olacaktır. Kullanım şekli ise ;

<code>[root@bitcoindurumu home]# touch fatihtest
[root@bitcoindurumu home]# ls
centos fatih-deneme fatihtest fbt.txt.back ftp</code>

Görüldüğü üzere touch komutu yardımı ile fatihtest adında bir dosya oluşturdum ve bunu ls komutu ile listeledim. Düzenlemek için ise tercih ettiğiniz editörler aracılığı ile yapabilirsiniz. Örneğin ben Nano editörü ile bu dosyaya içerik gireceğim ;

<code>[root@bitcoindurumu home]# nano fatihtest
[root@bitcoindurumu home]# tail -f /home/fatihtest [not bu komut ileriki zamanlarda kullanacağınız bir görüntüleme komutudur]
Bu bir test dosyasıdır ve bu test dosyası içerisinde işlem yapılmayacaktır.</code>

Nano Editörü ile fatihtest dosyama içerik girdim ve tail -f yardımı ile bunu açmadan görüntüledim.

rm komutu : Remove kelimesinden kısaltılarak linux komutları arasına eklenmiştir. Bu komutu silme işlemlerinizde kullanabilirsiniz. Çoğunlukla dosyalarda kullanmanız doğru olacaktır. Silme işleminizde size gerçekten silmek istiyor musunuz tarzında emin misiniz gibi bir ibare çıkarır ve Evet ya da Hayır ile silme işleminizi gerçekleştirmenizi sağlar. Örnek kullanımı ;

<code> rm fatihtest
rm: remove regular file ‘fatihtest’?</code>

Bu bölümde rm fatihtest komutunun ardından az önce ilettiğim gibi soruyu soruyor, Enter ile silmeyi gerçekleştirebilirsiniz ya da ESC yardımıyla işlemi iptal edebilmeniz mümkün. Bu komut Safe Erase yani Güvenli Silme işlemi olarakta geçer. Bu yüzden rm komutunu kullanmanız daha doğru olur. Varyasyonları vardır, rm -rf soru sormadan silme işlemini sağlar. -Rf ise regular file uzantısıdır. Sorgusuz dosyalarınızı silebilir. Rm komutu bazen ya da çoğunlukla dosyanızı silmeye bilir. O yüzden rm -rf komutunu kullanmanız doğru olacaktır. Fakat unutmayın ki rm -rf dosyaadi şeklinde kullanmanız şiddetle tavsiye edilir.

locate komutu : İngilizce olarak Find anlamıyla kullanılır. Dosyanının konumunu size sunar. Kullanımı diğer komutlar gibi oldukça basittir. Örnek kullanımı ;

<code>[root@bitcoindurumu /]# locate fatih-deneme
/home/fatih-deneme
/home/fatih-deneme/fbt.txt.back
[root@bitcoindurumu /]#</code>

Gördüğünüz gibi locate komutunu / dizininde çalıştırdım ve fatih-deneme adında olan dosyaları bana nerede olduğunu gösterdi. Belirtmek isterim ki Linux işletim sistemi tabanında büyük ve küçük harf çok önemlidir. Nedeni ise şu şekilde aktarabilirim. Gördüğünüz üzere komut fatih-deneme’yi buldu ama Fatih-DeneMe yi bulabilecek mi?

<code>[root@bitcoindurumu /]# locate Fatih-DeneMe
[root@bitcoindurumu /]#</code>

Bahsettiğim gibi uppercase-lowercase, büyük ve küçük harfler çok önemlidir. Bu yüzden aradığınız dosyanın tam adını iyi bilmelisiniz.

updatedb komutu : Update Database kökeninden kısaltılmıştır. Sistem dosyalarını locate veritabanına yazar ve yaptığınız son değişiklikler sistem belleğine yazılır. Az önce kullandığımız locate komutu eğer ki updatedb yapılmaz ise dosya veya klasörünüzü bulamayabilir. Örnek kullanımda anlayacağınız şekilde göstereyim ;

fatih-deneme-2 fbt-test2 adlarında dosya ve klasör oluşturdum, şimdi locate gösterecek mi görelim.

<code>[root@bitcoindurumu /]# locate fatih-deneme2
[root@bitcoindurumu /]# locate fbt-test2
[root@bitcoindurumu /]#</code>

Sonuç gördüğünüz gibi boş geldi, şimdi updatedb komutuyla güncellememi yaparak deneyelim ;

<code>[root@bitcoindurumu /]# updatedb
[root@bitcoindurumu /]# locate fbt-test2
/home/fbt-test2
[root@bitcoindurumu /]#</code>

Görüldüğü gibi sonucumuzu aldık. Aktarmak istediğim yaptığınız işlemlerden sonra updatedb komutunu kullanmayı unutmayın ki yarın öbürgün dosyalarınızda ya bu neredeydi sorunu olmasın.

Linux Komutları yazım içerisinde basic yani temel bazı komutlardan bahsettim. Neredeyse bin kelimeyi aştığı için sizleri yormamak adına devamını part part şeklinde yaparak bir seri oluşturacağım ve bu şekilde takibi kolay olacak. Çünkü neden mi ? Linux Komutları önemli 🙂

Bir sonraki yazımda umarım görüşebiliriz, sevgiyle kalın!

Önceki yazımı ise okumak isterseniz buradan ulaşabilirsiniz ;

Plesk Panel WordPress Nginx Kalıcı Bağlantı Ayarları

Paylaş

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir